Çörekotu Tohumu ve Yağı

Çörekotu; üzerinde araştırmaların yapıldığı bir bitki türüdür. Çörekotu başta olmak üzere birçok bilinen yağ çeşitlerini sıraladığımızda; incir çekirdeği, susam, kabak, keten, nar çekirdeği, hindistan cevizi, badem ve üzüm çekirdeği yağı soğuk sıkım (pres) yöntemle üretilmektedir. Tüm bitkilerde olduğu gibi çörekotunun kimyasal içeriği; çeşidine, hasat mevsimine ve en önemlisi yetiştiği bölgeye göre değişmektedir

02.12.2017

Paylaş

Çörekotu Tohumu ve Yağı

Günümüzde artan sağlık sorunları insanları farklı arayışlar içerisine sokmuştur. Bu durumun en önde gelen ürünü olan çörekotu; üzerinde araştırmaların yapıldığı bir bitki türüdür. Ülkemizde çörekotunun kendisi ve özellikle yağı şifa amaçlı sürekli kullanılmaktadır. Çörekotu uzun yıllar boyunca dünyanın birçok bölgesinde aslında yaşam kalitesini artırma ve tedavinin aksine sağlıklı yaşama destek amaçlı üretilmekte ve kullanılmaktadır. Sizlere burada çörekotunun içerik bilgisinden ve geleneksel tıpta kullanılan alanlarından bahsedeceğim.

Çörekotunun içerisinde yer alan timokinon ile ilgili literatürde çok fazla yayın mevcuttur. Bazı bilim adamları tek etken maddenin etkili olduğunu söylese de aslında insan vücudundaki mekanizmalara bakıldığında tek etken maddenin yetersiz kalacağı aşikârdır. Günümüzde ilaçlarla tedavi yöntemi uygulanırken bile kullanım şartlarının vurgulandığını unutmamak gerekir. Bu sebeple bitki içerisindeki tek bir etken maddeye atıf yapmak yetersiz kalacaktır. Misal çörekotu içerisinde bulunan vitaminler, etken maddeler, elzem yağ asitleri çörekotunu eşsiz kılar.

Çörekotu başta olmak üzere birçok bilinen yağ çeşitlerini sıraladığımızda; incir çekirdeği, susam, kabak, keten, nar çekirdeği, hindistan cevizi, badem ve üzüm çekirdeği yağı soğuk sıkım (pres) yöntemle üretilmektedir. Başta ülkemiz olmak üzere birçok ülkede üretilen soğuk sıkım yağların en bilenin çörekotu yağının çok farklı türleri de bulunmaktadır. Genelde tarımı ve ticareti yapılan türü Nigella sativa L. dır. Kullanılan kısım ise aslında tohumdur.

Tüm bitkilerde olduğu gibi çörekotunun kimyasal içeriği; çeşidine, hasat mevsimine ve en önemlisi yetiştiği bölgeye göre değişmektedir. Başlıca 4 ana aktif madde içeren çörekotunda; timokinon (TQ), ditimokinon (DTQ), timohidrokinon (THQ, nigellon) ve timol (THY) bulunmaktadır¹. Çörekotunun kimyasal içeriği ve fizikokimyasal özellikleri ile ilgili detaylı bilgiye literatürde ulaşabilmek oldukça kolaydır. Sayıca fazla tez ve yayın bulunmaktadır².

Çörekotu Tohumu ve Yağı Hangi Alanlarda Kullanılır?

Bağışıklık sistemi üzerine etkisi, Antitümöral, Antienflamatuvar, analjezik, antipiretik, Antihistaminik, Antiastmatik, Antiparaziter, Antiviral, Antibakteriyel, Antifungal, Antidiyabetik, Gastroprotektif, Radyoprotektif, Hepatoprotektif, Nefroprotektif, Nöroprotektif, Kardiyovasküler etkisi, Hematolojik parametrelere etkisi, Üreme sistemi üzerine etkisi bulunmaktadır².

Çörekotunun alkollü ekstresinin uzun süreli (53 gün) kullanımı ile erkek sıçanlarda yapılan araştırmada erkek fertilitesine olumlu etki göstermiştir³.

Kaynaklar

Ghosheh, O.A., Houdi, A.A., Crookscor, P.A., 1999, High performance liquid chromatographic analysis of pharmacologically active quinones and related compounds in the oil of the black seed (Nigella sativa L), J Pharmaceut and Biomed Anal., 19, 757–762.
ÜSTÜN Z., Mart-2015, Soğuk Pres Çörekotu Tohumu Yağının Fizikokimyasal Özelliklerinin Korunması Ve Katma Değerli Ürün Tasarımı, Doktora Tezi, Kimya Anabilim Dalı, KONYA
Al-Saaidi, J.A.A., Al-Khuzai A.L.D. and Al-Zobaydi, N.F.H., 2009, Effect of alcoholic extract of Nigella sativa on fertility in male rats, Iraqi Journal of Veterinary Sciences, 23 (Supp II), 123-128.